Hoja, Andrzej: Opis projektu / Projektbeschreibung / Gdańsk w Berlinie

[Deutsche Version siehe unten]
 
Tytuł projektu: Gdańsk w Berlinie – projekt nagrań biograficznych w Berlinie
Andrzej Hoja, 01.01.2024
Zakres tematyczny: Badania nad dziedzictwem kulturowym i kulturami wizualnymi

Najsłynniejszy gdański berlińczyk – Daniel Chodowiecki nie był w swym migracyjnym losie osamotniony. Gdańszczanie od dekad przybywali do Berlina motywowani różnymi czynnikami. XX wiek był czasem intensyfikacji ruchów migracyjnych. Jego początek to częste migracje zarobkowe, zwłaszcza z okolic Gdańska, koniec II wojny światowej to początek exodusu gdańskich Niemców, którzy czasami tu znajdowali nowy dom. Do Berlina po wojnie przybywali gdańszczanie w ramach akcji łączenia rodzin, jako emigranci polityczni i ekonomiczni.

 
Migranci 2 połowy XX w. nadal żyją w Berlinie – zarówno Niemcy jak i Polacy. Daje to szansę realizacji projektu nagrań biograficznych tych osób i ukazania jaki jest gdański Berlin i jakie losy sprowadziły wszystkie te osoby podobnym, bardziej lub mniej skomplikowanym szlakiem.
Projekt dokumentacyjny otwiera drzwi do kolejnych jego etapów polegających na analizie i interpretacji nagranych relacji, a zatem i obrazu dwóch miast oraz drogi do Berlina. Zgromadzone materiały można wykorzystać ponadto w produkcji takich narzędzi edukacyjnych jak krótkie montaże na stronę internetowa CBH/CBHist, podcasty, produkcje audioprzewodników, wirtualne wystawy czy ekspozycje muzealne.
 
***
 
Projekttitel: Danzig in Berlin – biografisches Interviewprojekt in Berlin
Andrzej Hoja, 01.01.2024
Themenbereich: Erforschung des kulturellen Erbes und der visuellen Kulturen

Daniel Chodowiecki, der berühmteste Danziger in Berlin, war mit seinem Migrationsschicksal kein Einzelfall. Schon seit Jahrzehnten kamen Danziger, aus unterschiedlichsten Motiven, in die Stadt an der Spree. Im 20. Jahrhundert verstärkten sich diese Migrationsbewegungen. Der Beginn des 20. Jahrhunderts war durch Wirtschaftsmigrationen, vor allem aus der Gegend um Danzig, geprägt; Ende des Zweiten Weltkriegs begann der Exodus Danziger Deutscher, die in Berlin ihre neue Heimat fanden. Nach dem Krieg kamen Danziger und Danzigerinnen im Zuge der Familienzusammenführung oder migrierten aus politischen oder wirtschaftlichen Gründen nach Berlin.

In Berlin leben immer noch deutsche und polnische Migrant:innen aus der zweiten Hälfte des 20. Jahrhunderts. Hier bietet sich die Gelegenheit, innerhalb eines Projekts, biografische Interviews mit diesen Menschen zu führen, um das Danziger Berlin und die Schicksale aufzuzeigen, die in ähnlichen, mehr oder weniger komplizierten Wegen in die Spreemetropole führten.
 
Das Dokumentationsprojekt eröffnet Möglichkeiten für weitere Phasen, in denen die aufgenommenen Schilderungen als auch die beiden Städte und der Weg nach Berlin interpretiert und analysiert werden können. Das gesammelte Material kann darüber hinaus für geschichtspädagogische und populärwissenschaftliche Module, wie z. B. kurze Filme für die Hompage des Zentrums für Historische Forschung Berlin der Polnischen Akademie der Wissenschaften, das Geschichtsportal CBHist.eu, Podcasts, Audioguides, virtuelle Ausstellungen oder Museumsausstellungen verwendet werden.