Herausgegeben vom Deutschen Historischen Institut Warschau in Zusammenarbeit mit dem Zentrum für Historische Forschung Berlin der Polnischen Akademie der Wissenschaften.
„Ist die Grenze zwischen Geschichtsschreibung und Literatur tatsächlich illusorisch und nicht bestimmbar? […] Wie sollen sich diejenigen, die zu Geschichte forschen und über sie schreiben, angesichts des auch in den Naturwissenschaften beobachtbaren Aufbrechens der klassischen Wahrheitskonzeption verhalten?“ In Auseinandersetzung mit der neueren Geschichtstheorie hat Jerzy Topolski, einer der bedeutendsten polnischen Historiker und Geschichtstheoretiker, nach Antworten auf diese und verwandte Fragen gesucht. Seine gesammelten Überlegungen dazu, im polnischen Original 1996 erschienen, werden mit der vorliegenden Übersetzung nun erstmals einem deutschsprachigen Publikum zugänglich gemacht.
Der Autor diskutiert bedeutende geschichtstheoretische Konzeptionen, analysiert mit Blick auf die historiografische Praxis die grundlegende Struktur erzählender Geschichtsdarstellungen und erörtert unter anderem den Umgang mit Zeit und Raum sowie die Rolle von Mythen, Theorien, Rhetorik, Ideologie und Sprache. Im Zentrum steht die im Rahmen neuerer, vor allem postmoderner Theoriebildung infrage gestellte Wissenschaftlichkeit von Geschichte: „Es geht darum, in der Geschichtsschreibung die Wahrheitskategorie (die zugleich eine moralische Kategorie ist) beizubehalten, und doch gleichzeitig die neueren Überlegungen in Philosophie und Naturwissenschaften zur Wahrheit ebenso zu berücksichtigen wie die sich verändernde Geschichtstheorie einschließlich der von der Postmoderne beeinflussten.“
Klappentext, fibre Verlag
PL
„Czy granica między historiografią a literaturą jest rzeczywiście iluzoryczna i nieokreślona? [...] Jak wobec rozpadu klasycznej koncepcji prawdy, obserwowanego także w naukach przyrodniczych, powinni zachować się ci, którzy historię badają i o niej piszą?”. Jerzy Topolski, jeden z najważniejszych polskich historyków i teoretyków historii, szukał odpowiedzi na te i pokrewne pytania, badając najnowszą teorię historyczną. Jego zebrane refleksje na ten temat, opublikowane w polskim oryginale w 1996 roku, są teraz po raz pierwszy udostępniane niemieckojęzycznej publiczności.
Autor omawia ważne koncepcje teorii historycznej, analizuje podstawową strukturę narracyjnych przedstawień historii w perspektywie praktyki historiograficznej oraz omawia m.in. operowanie czasem i przestrzenią, a także rolę mitów, teorii, retoryki, ideologii i języka. W centrum znajduje się naukowy charakter historii, który został zakwestionowany w kontekście nowszych, zwłaszcza postmodernistycznych teorii: „Celem jest zachowanie kategorii prawdy (która jest również kategorią moralną) w historiografii, przy jednoczesnym uwzględnieniu nowszych rozważań w filozofii i naukach przyrodniczych na temat prawdy, a także zmieniającej się teorii historii, w tym tej pod wpływem postmodernizmu”.
polska wersja notki wydawniczej: NIH w Warszawie
