Teaching Transnational History: Germany - Poland - Ukraine
International Conference
Humboldt University of Berlin
Lichthof, Unter den Linden 6,
10099 Berlin
PROJECT CONTEXT
Humboldt University of Berlin, together with the team carrying out the research project “Teaching Transnational History: Poland – Ukraine – Germany” (2025–2028), invites to a two-day conference, during which preliminary research findings from the aforementioned project will be presented. The project is being realized by the Institute of Political Studies of the Polish Academy of Sciences in Warsaw and the Leibniz Institute for Educational Media | Georg Eckert Institute in Braunschweig, in collaboration with the National University of Kyiv-Mohyla Academy and the Center for Historical Research of the Polish Academy of Sciences in Berlin.
The project (see: https://sharedhistoryedu.com/en/home) aims to achieve two objectives. The first is to conduct sociological research on the current state of knowledge and educational needs regarding the dissemination of knowledge about the history of Polish-Ukrainian relations. The second objective is to develop teaching recommendations for a future joint Polish-Ukrainian textbook for history, as well as pilot modules for joint Polish-Ukrainian history educational materials on the history of Poland and Ukraine within the broader context of Central and Eastern European history from the early modern era to the present day. The starting point is the inspiration and experience gained from work on the Polish-German textbook series “Europa. Nasza historia / Europa – Unsere Geschichte” (vols. 1–4, Warsaw–Wiesbaden 2016–2020).
The main focus of the conference will be the presentation and discussion of the results of interviews conducted as part of the project in Poland, Ukraine, and Germany with parents and teachers, as well as research on historical discourse and textbook narratives. The findings of this research enable an analysis of expectations, the scale of challenges, and areas of tension associated with transnational history education. In addition, the conference will present pedagogical guidelines for the development of joint Polish-Ukrainian educational materials, as well as the status of work on a pilot module about the development of democratic opposition movements in the People’s Republic of Poland and Soviet Ukraine until 1989–1991, set against the backdrop of dissident movements in the countries of the former Eastern Bloc.
The conference is intended to be a working forum and discussion platform on the project results achieved so far and the prospects for further project work. It brings together members of the project team and international guests, including members of bilateral textbook commissions from Poland, Ukraine, and Germany, as well as representatives of European history education networks, such as the joint Council of Europe and European Union project HISTOLAB (Transnational History Education and Cooperation Laboratory) and the European Association of History Educators (EuroClio). Within this broad forum, current challenges related to transnational history education will be discussed, along with experiences gained from previous European educational projects. This will allow the project “Teaching Transnational History: Germany – Poland – Ukraine” to be presented within the broader context of modern European history education.
PL
KONTEKST PROJEKTU
Uniwersytet Humboldtów w Berlinie wraz z zespołem realizującym projekt badawczy „Nauczanie historii transnarodowej: Polska – Ukraina – Niemcy” (2025–2028) zaprasza na dwudniową konferencję poświęconą prezentacji i dyskusji nad wstępnymi wynikami badań prowadzonych w ramach projektu. Przedsięwzięcie realizowane jest przez Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz Instytut Leibniza do Badań Mediów Edukacyjnych im. Georga Eckerta w Brunszwiku, we współpracy z Narodowym Uniwersytetem „Akademia Kijowsko-Mohylańska” oraz Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie.
Projekt (zob. https://sharedhistoryedu.com/) ma dwa cele. Pierwszym jest przeprowadzenie badań socjologicznych nad aktualnym stanem wiedzy oraz potrzebami edukacyjnymi dotyczącymi upowszechniania wiedzy o historii stosunków polsko-ukraińskich. Drugim jest opracowanie zaleceń dydaktycznych dla przyszłego wspólnego polsko-ukraińskiego podręcznika historii oraz pilotażowych modułów wspólnych polsko-ukraińskich materiałów edukacyjnych dotyczących historii Polski i Ukrainy w szerszym kontekście dziejów Europy Środkowo-Wschodniej od epoki nowożytnej do współczesności. Punktem wyjścia są inspiracje i doświadczenia z prac nad polsko-niemiecką serią podręczników „Europa. Nasza historia / Europa – Unsere
Geschichte” (t. 1–4, Warszawa–Wiesbaden 2016–2020).
Głównym tematem konferencji będzie prezentacja i omówienie wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu w Polsce, Ukrainie i Niemczech, obejmujących wywiady z rodzicami i nauczycielami oraz analizy dyskursu historycznego i narracji
obecnych w podręcznikach szkolnych. Uzyskane wyniki pozwolą lepiej zrozumieć oczekiwania, wyzwania i obszary napięć związane z transnarodową edukacją historyczną.
Podczas konferencji zaprezentowane zostaną również wytyczne dydaktyczne dotyczące tworzenia wspólnych polsko-ukraińskich materiałów edukacyjnych oraz dotychczasowe rezultaty prac nad pilotażowym modułem poświęconym demokratycznym ruchom opozycyjnym w PRL i sowieckiej Ukrainie do przełomu lat 1989–1991, przedstawionym w szerszym kontekście historii ruchów dysydenckich w państwach dawnego bloku wschodniego.
Konferencja ma stanowić forum robocze i platformę dyskusji nad dotychczasowymi wynikami projektu oraz perspektywami dalszych prac. Zgromadzi członków zespołu projektowego i gości międzynarodowych, w tym przedstawicieli dwustronnych komisji podręcznikowych z Polski, Ukrainy i Niemiec oraz europejskich sieci edukacji historycznej, takich jak wspólny projekt Rady Europy i Unii Europejskiej HISTOLAB (Laboratorium Transnarodowej Edukacji Historycznej i Współpracy) oraz Europejskie Stowarzyszenie Nauczycieli Historii (EuroClio). W tym szerokim gronie omówione zostaną aktualne wyzwania transnarodowej edukacji historycznej oraz doświadczenia wcześniejszych europejskich projektów edukacyjnych. Pozwoli to umieścić projekt „Nauczanie historii transnarodowej: Niemcy – Polska – Ukraina” w szerszym kontekście współczesnej europejskiej edukacji historycznej.
UK
КОНТЕКСТ ПРОEКТУ
Берлінський університет імені Гумбольдтів спільно з командою дослідницького
проекту «Викладання транснаціональної історії: Польща – Україна – Німеччина» (2025–2028) запрошує на дводенну конференцію, під час якої буде представлено попередні результати досліджень у межах проекту. Проект реалізують Інститут політичних досліджень Польської академії наук у Варшаві та Інститут освітніх медіа імені Георга Еккерта – Інститут Лейбніца в Брауншвейгу у співпраці з Національним університетом «Києво-Могилянська академія» та Центром історичних досліджень Польської академії наук у Берліні.
Проєкт (див. https://sharedhistoryedu.com/uk/home) має дві мети. Перша — провести соціологічне дослідження сучасного рівня знань та освітніх потреб щодо поширення знань з історії польсько-українських відносин. Друга — розробити дидактичні рекомендації для майбутнього спільного польсько-українського підручника з історії, а також пілотні модулі спільних польсько-українських навчальних матеріалів з історії Польщі та України в ширшому контексті історії Центрально-Східної Європи від ранньомодерної доби до сьогодення. Відправною точкою є досвід роботи над польсько-німецькою серією підручників «Europa. Nasza historia / Europa – Unsere Geschichte» (т. 1–4, Варшава–Вісбаден,
2016–2020).
Головною темою конференції стане представлення та обговорення результатів інтерв’ю з батьками й учителями, проведених у межах проекту в Польщі, Україні та Німеччині, а також досліджень історичного дискурсу й наративів у підручниках. Отримані результати дають змогу проаналізувати очікування, масштаб викликів і зони напруження, пов’язані з транснаціональною історичною освітою. Крім того, буде представлено дидактичні рекомендації щодо розроблення спільних польсько-українських навчальних матеріалів і стан роботи над пілотним модулем про розвиток демократичних опозиційних рухів у Польській Народній Республіці та радянській Україні до 1989–1991 років у контексті дисидентських рухів у країнах колишнього Східного блоку.
Конференція задумана як робочий форум і платформа для обговорення вже отриманих результатів проекту та перспектив подальшої роботи. Вона об’єднає учасників проектної команди й міжнародних гостей, зокрема членів двосторонніх комісій з питань підручників із Польщі, України та Німеччини, а також представників європейських мереж історичної освіти, таких як спільний проект Ради Європи та Європейського Союзу HISTOLAB (Лабораторія транснаціональної історичної освіти та співпраці) і Європейська асоціація вчителів історії (EuroClio). У цьому широкому колі обговорюватимуться сучасні виклики транснаціональної історичної освіти та досвід попередніх європейських освітніх проектів. Це дозволить представити проект «Викладання транснаціональної історії: Німеччина – Польща – Україна» в ширшому контексті сучасної європейської історичної освіти.
DE
PROJEKTKONTEXT
Die Humboldt-Universität zu Berlin lädt gemeinsam mit dem Forschungsteam des Projekts „Transnationale Geschichte unterrichten: Polen – Ukraine – Deutschland“ (2025–2028) zu einer zweitägigen Konferenz ein, auf der erste Forschungsergebnisse des Projekts vorgestellt werden. Das Projekt wird vom Institut für Politische Studien der Polnischen Akademie der Wissenschaften in Warschau und dem Leibniz-Institut für Bildungsmedien | Georg-Eckert-Institut in Braunschweig in Zusammenarbeit mit der Nationalen Universität Kyjiw-Mohyla-Akademie und dem Zentrum für Historische Forschung der Polnischen Akademie der Wissenschaften in Berlin durchgeführt.
Das Projekt (siehe https://sharedhistoryedu.com/de/home) verfolgt zwei Ziele. Erstens werden soziologische Untersuchungen zum aktuellen Wissensstand und zum Bildungsbedarf hinsichtlich der Vermittlung der Geschichte der polnisch-ukrainischen
Beziehungen durchgeführt. Zweitens sollen didaktische Empfehlungen für ein künftiges gemeinsames polnisch-ukrainisches Geschichtsschulbuch sowie Pilotmodule gemeinsamer polnisch-ukrainischer Unterrichtsmaterialien zur Geschichte Polens und der Ukraine im breiteren Kontext der ostmittel- und osteuropäischen Geschichte von der Frühen Neuzeit bis zur Gegenwart entwickelt werden. Ausgangspunkt sind Anregungen und Erfahrungen aus der Arbeit an der deutsch-polnischen Schulbuchreihe „Europa. Nasza historia / Europa – Unsere Geschichte“ (Bde. 1–4, Warschau–Wiesbaden 2016–2020).
Im Mittelpunkt der Konferenz stehen die Vorstellung und Diskussion der Ergebnisse von Interviews mit Eltern und Lehrkräften, die im Rahmen des Projekts in Polen, der Ukraine und Deutschland geführt wurden, sowie Untersuchungen historischer
Diskurse und Schulbuchnarrative. Die Ergebnisse ermöglichen eine Analyse von Erwartungen, Herausforderungen und Spannungsfeldern transnationaler Geschichtsbildung. Darüber hinaus werden didaktische Leitlinien für die Entwicklung
gemeinsamer polnisch-ukrainischer Unterrichtsmaterialien und der Arbeitsstand eines Pilotmoduls zur Entwicklung demokratischer Oppositionsbewegungen in der Volksrepublik Polen und der Sowjetukraine bis 1989–1991 vor dem Hintergrund der Dissidentenbewegungen in den Ländern des ehemaligen Ostblocks vorgestellt.
Die Konferenz ist als Arbeitsforum und Diskussionsplattform über die bisherigen Projektergebnisse und die Perspektiven der weiteren Arbeit angelegt. Sie bringt Mitglieder des Projektteams und internationale Gäste zusammen, darunter Mitglieder bilateraler Schulbuchkommissionen aus Polen, der Ukraine und Deutschland sowie Vertreter europäischer Netzwerke der Geschichtsbildung, etwa des gemeinsamen Projekts HISTOLAB (Transnational History Education and Cooperation Laboratory) des Europarats und der Europäischen Union und der Europäischen Vereinigung der Geschichtslehrkräfte (EuroClio). In diesem breiten Forum werden aktuelle Herausforderungen transnationaler Geschichtsbildung und Erfahrungen früherer europäischer Bildungsprojekte erörtert. So wird das Projekt „Transnationale Geschichte unterrichten: Deutschland – Polen – Ukraine“ in den breiteren Kontext moderner europäischer Geschichtsbildung eingeordnet.








