Hybrides Forschungsseminar „Festung Archiv Ukraine“

Werbyliwci. Wielka mała historia w Galicji Wschodniej“
Forschungsseminar im Rahmen der Serie „Festung Archiv Ukraine“

 

Termin: 25.03.2026 godz. 10.00-12.00
Wydarzenie hybrydowe
Miejsce: CBH PAN Majakowskiring 47, 13156 Berlin
Online: proszę zarejestrować się pod adresem: info@cbh.pan.pl
Wydarzenie odbędzie się w języku polskim i ukraińskim.

DE↓

Zapraszamy na spotkanie z Tarasem Halianem, autorem książki „Werbyliwci: historyczno-krajobrazowy szkic“ (Tytuł oryginalny: Вербилівці: історико-краєзнавчий нарис). Werbyliwci leżą w połowie drogi między Lwowem i Iwanofrankiwskiem, w sercu Galicji Wschodniej i zarazem rodzinnej wioski Tarasa Galiana. To tutaj wielka historia XX wieku wydarza się poprzez konkretne osoby i miejsca. Do jej rekonstrukcji Autor używa bogactwa materiałów źródłowych – akt archiwalnych, zapisów wspomnień, rejestrów archeologicznych, dokumentów cerkiewnych I innych.
Podczas seminarium skupimy się na wydarzeniach II wojny światowej: pierwszej okupacji sowieckiej, która tutaj rozpoczęła się 20 września 1939 roku, następnie okupacji niemieckiej w latach 1941-1944 i powrotu Sowietów w 1944 roku. Równolegle z tymi wydarzeniami następuje zmiana świadomości ukraińskich mieszkańców Werbyliwciw: od nadzieji na niepodległe ukraińskie państwo z nadejściem tzw. pierwszych Sowietów (jak pisze Autor, „mieszkańcy Rohatyna witali chlebem i solą kolumny wojsk radzieckich“) która zmieniła się w rozczarowanie I strach przed „wyzwolicielami“, przez doświadczenie przemocy niemieckiej okupacji i organizację własnych, podziemnych struktur walki o suwerenność.
Książka oddaje też ukraińską perspektywę na okres międzywojenny, kiedy tereny ówczesnego województwa stanisławowskiego (w przybliżeniu pokrywające się z obszarem dzisiejszego obwodu iwanofrankiwskiego), w ponad 75% zamieszkałe przez ludność ukraińską, znajdowały się w granicach Rzeczpospolitej Polskiej.
Przez ostatnie 3 lata, mimo przerw w dostawie prądu które są codziennością w Ukrainie, archiwum w Iwanofrankiwsku zdigitalizowało dla Archiwum Instytutu Pileckiego ponad 300 teczek, zawierających akta niemieckich urzędów okupacyjnych. Część z nich dotąd nie była przebadana przez historyków. Uczestnicy seminarium będą mogli wstępnie zapoznać się z tymi nabytkami i ich potencjałem badawczym.

DE

Wir laden Sie herzlich zu einem Treffen mit Taras Halian ein, dem Autor des Buches „Verbylivtsi. Ein historisch-regionalkundlicher Abriss“ (Originaltitel: Вербилівці: історико-краєзнавчий нарис) ein. Verbylivtsi (Вербилівці) liegt etwa auf halber Strecke zwischen Lwiw und Iwano-Frankiwsk im Herzen Ostgaliziens und ist zugleich das Heimatdorf von Taras Halian. Im Mittelpunkt des Seminars stehen die Ereignisse des Zweiten Weltkriegs in dieser Region: die erste sowjetische Besatzung, die hier am 20. September 1939 begann, die anschließende deutsche Besatzung in den Jahren 1941–1944 sowie die Rückkehr der Sowjets im Jahr 1944. Grundlage der Diskussion bilden ausgewählte Archivmaterialien.

 

Taras Halian (Staatsarchiv des Bezirks Iwano-Frankiwsk)

dr Aliaksandr Paharely (Pilecki-Institut Warschau)

Prof. Dr. Igor Kąkolewski (CBH PAN)