MIEJSCA PAMIĘCI. KONTEKST RELIGII, KULTURY I TRADYCJI ŻYDOWSKIEJ NA PRZYKŁADZIE TWÓRCZOŚCI WYBRANYCH ARTYSTÓW ŻYDOWSKICH CZYNNYCH W BERLINIE PO 1989 ROKU

Rodzaj projektu: rozprawa doktorska
Prowadząca: Małgorzata A. Quinkenstein
Miejsce: Berlin
Termin: 2012-2016
 
MIEJSCA PAMIĘCI. KONTEKST RELIGII, KULTURY I TRADYCJI ŻYDOWSKIEJ NA PRZYKŁADZIE TWÓRCZOŚCI WYBRANYCH ARTYSTÓW ŻYDOWSKICH CZYNNYCH W BERLINIE PO 1989 ROKU
 
Projekt obejmuje działania artystów żydowskich, którzy pracują lub pracowali w Berlinie po 1989 r. Głównym jego zadaniem jest ujęcie wpływu religii i tradycji żydowskiej na twórczość artystów wychowanych w kulturze judaistycznej. Poprzez interpretacje prac artystycznych takich twórców, jak Gabriel Heimler, Anna Adama, Daniel Ben-Hur, Rachel Kohn, Piotr Nathan, Benyamin Reich czy Noam Braslavsky zostaje podjęta próba  analizy wykorzystania przez artystów żyjących w diasporze[1] elementów ich „thick culture”[2]. Twórczość każdego z badanych artystów opiera się na określonych grupach zachowań, które podlegają interpretacji z punktu widzenia tradycji, religii, zachowań rytualnych czy wreszcie opinii świata zewnętrznego. Istotnym elementem metodologicznym w podejściu do omawianych prac artystycznych jest rytuał  „wspólnotowej opowieści”, który wspiera aktywne obszary pamięci jako ciągłe odnawianie i dodawanie treści. W tym sensie, przeszłość nie jest skostniała i ostatecznie utrwalona jako jeden obraz, lecz stanowi materiał, „z którego daje się tworzyć zupełnie nową teraźniejszość”[3].
 
Spis treści
 
Rozdział I: Stan badań
Rozdział II: Naród i tradycja jako miejsce pamięci/hamekomot
1.         Miejsce pamięci: definicja pojęcia i jego konteksty
2.         Żydowski krajobraz
3.         Diaspora
4.         Diaspora berlińska
5.         Berlin. Tożsamość a wystawy sztuki żydowskiej
6.         Pamięć Szoa
 
Rozdział III: Sztuka żydowska
1.         Okres po II wojnie światowej
2.         Europa
3.         Ameryka
 
Rozdział IV: Hamekomot gdolot/Filary żydowskiej pamięci
1.         Pismo
2.         Dom
3.         Diaspora
4.         Izrael
 
Rozdział V
1.         Zakończenie
2.         Biogramy artystów
 

[1] David Bankier (Hg.), The Jews are Coming Back. The Returne of the Jews to their Countries of Origin after WWII, Jerusalem 2005
[2] Podaję w znaczeniu za: Z. Gitelman, Becoming Jewish in Russia and Ukraine [w:] Z. Gitelman, B. Kosmin, A. Kovács (Hg.), New Jewish Identities. Contemporary Europe and Beyond, Budapest/New York 2003, s. 105/138
[3] Aleida Assmann, Między historia i pamięcią. Antologia, red. Naukowa i posłowie Magdalena Saryusz-Wolska, WUW, Warszawa 2013